Zagadka czerwonych nadolbrzymów. JWST sfotografował gwiazdę progenitorową supernowej.
9 października 2025, 09:51Naukowcy z Northwestern University są pierwszymi, którym udało się zaobserwować gwiazdę progenitorową supernowej w zakresie średniej podczerwieni. Obserwacje, dokonane za pomocą Teleskopu Webba w połączeniu z analizą archiwalnych obrazów z Teleskopu Hubble'a, dają nadzieję na rozwiązanie zagadki masywnych czerwonych nadolbrzymów. Astronomowie od dekad zastanawiają się, dlaczego masywne czerwone nadolbrzymy rzadko eksplodują, podczas gdy modele teoretyczne przewidują, że powinny one stanowić większość supernowych Typu II, powstających poprzez zapadnięcie się jądra masywnej gwiazdy.
Gdy jedni jedzą, inni podróżują
16 stycznia 2013, 07:37Nasiona wymierającej zostery morskiej (Zostera marina) przeżywają podróż przez przewód pokarmowy różnych zwierząt, a ponieważ przemieszczają się one i mają niejednakowe tempo trawienia, roślina może opanować nowe przyczółki. To bardzo ważne spostrzeżenie, zważywszy, że Z. marina magazynuje pokaźną ilość CO2.
Uczeni odkryli 5 czynników genetycznych wspólnych dla 14 różnych zaburzeń psychicznych
18 grudnia 2025, 08:55Różne zaburzenia psychiatryczne mogą mieć ze sobą więcej wspólnego z biologicznego punktu widzenia, niż wcześniej sądzono. Naukowcy z University of Colorado Boulder, Harvard University i Mass General Bringham przyjrzeli się DNA ponad miliona osób, które cierpiały na co najmniej jedną z 14 chorób psychicznych. Grupę kontrolną stanowiło 5 milionów zdrowych osób. Naukowcy odkryli że zaledwie 5 czynników genetycznych, na które składało się 238 wariantów genów, odpowiadało za większość różnic genetycznych pomiędzy osobami chorymi a zdrowymi.
Wołanie po imieniu?
25 lutego 2013, 10:36Delfiny naśladują pogwizdywania najbliższych im osobników. Naukowcy zidentyfikowali kopiowanie tylko w parach matki-młode i wśród samców, które znają się od lat i lubią przebywać w swoim towarzystwie. Brytyjsko-amerykański zespół sugeruje, że takie zachowanie to sposób na podtrzymanie kontaktu.
LLNL publikuje otwartą bazę danych z wyliczonym milionem orbit wokół Ziemi
19 lutego 2026, 11:14Satelity umieszczone między Ziemią a Księżycem są kluczowym elementem wielu współczesnych technologii, od telekomunikacji przez nawigację po obronność. Jednak stwierdzenie, na jakiej dokładnie orbicie należy umieścić satelitę, jest trudnym zadaniem wymagającym olbrzymiej pracy obliczeniowej. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) opublikowali otwartą bazę danych z milionem możliwych orbit oraz kodem wykorzystanym do ich obliczenia. Dzięki superkomputerom, którymi dysponuje LLNL, każdy chętny otrzymał informacje potrzebne do zaplanowania misji, monitorowania ruchu wokół Ziemi czy przewidywania, w jaki sposób niewielkie perturbacje mogą zaburzyć orbitę satelity.
Świecący opatrunek zdemaskuje zakażenie
25 marca 2013, 11:10Chemicy z Uniwersytetu w Bath opracowali prototypowy opatrunek na rany oparzeniowe, który reaguje na pierwsze objawy zespołu wstrząsu toksycznego (ang. toxic shock syndrome, TSS).
Mapowanie unikalnych na krawędzi
16 maja 2013, 11:40Naukowcy sporządzili pierwszą na świecie mapę zagrożonych wyginięciem wyjątkowych ssaków, płazów i koralowców. Miała ona unaocznić fakt, że choć zidentyfikowano obszary krytyczne dla zachowania różnych gatunków, chroni się tylko minimalną ich część (w przypadku ssaków 5, a płazów 15%).
Śpiew synchronizuje puls chórzystów
9 lipca 2013, 10:22U osób śpiewających w chórze dochodzi do zsynchronizowania uderzeń serca, przez co puls rośnie i spada u nich w tym samym czasie. Naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu uważają, że zjawisko to można wykorzystać np. w rehabilitacji.
Kokaina błyskawicznie zmienia mózg
26 sierpnia 2013, 10:16Przyglądając się płatom czołowym myszy na poziomie komórkowym, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego zauważyli, że po jednej dawce kokainy następuje szybki wzrost stabilnych kolców dendrytycznych. To istotne, bo między nimi a zakończeniami aksonalnymi tworzą się synapsy aksodendrytyczne.
Słonie rozumieją ludzkie gesty
11 października 2013, 08:39Słonie afrykańskie (Loxodonta africana) rozumieją bez uprzedniego treningu jeden z ludzkich gestów - wskazywanie. Wyniki badań Anny Smet i Richarda Byrne'a z University of St Andrews ukazały się właśnie w piśmie Current Biology.
